Ang manunulat ng mga artikulo sa pahayagan habang naglaho na ang mga puno't walang nakikinig - salin ng tula ni Dalia Taha

ANG MANUNULAT NG MGA ARTIKULO SA PAHAYAGAN HABANG NAGLAHO NA ANG MGA PUNO'T WALANG NAKIKINIG

Tula ni Dalia Taha

Isinalin sa Ingles ni Lena Tuffaha

(Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.)

Sa loob ng ilang araw lumuha si lolo.

Sa huli inamin niyang nag-iisa na siya,

na animo'y wala siyang pitong anak na lalaki

na nagbigay sa kanya ng dalawampu't limang apo.

Ang aking lolang nasa tahanan,

isang tiklis ng igos ang sa pagitan ng kanyang mga paa,

ay nananaginip habang maingat na nagbabalat

at pinapakain sila sa lolo kong para niyang anak.

Ito ngayon ang anyo ng kanilang halikan: 

ang mga daliri ni lola ay nasa labi ni lolo.

Sa kanilang paligid, ang lahat ay alaala ng pagkalimot.

Walang alikabok sa tahanang ito

natatakpan ng kanilang kalamnan ang lahat

kahit ang mga unan.

Tinigilan na nilang matulog sa tahanan ng iba.

Sila'y mga nananahan sa kanilang sariling katawan 

at ang kanilang tahanan

ay gumuho sa ibabaw nila habang ang kanilang 

kalamnan ay tumubo sa kanilang kalamnan.

Sa parehong tiklis

sa ilalim ng magagandang bunga

nakahanap ang aking lola ng maliliit na puso

na iyon ay sa amin, dalawampu't limang apo niya

ang nakakalat sa daigdig na ito,

na hindi marunong magmahal.

Isasaalang-alang niya ang mga ito tulad ng 

pagsasaalang-alang niya sa lahat ng igos

ang mga nahinog na

at ang mga walang gagawing anuman

maliban sa paggawa ng palaman.

Ang malamig na palaman sa palamigan

ang aming mga bangkay

at ito na lang ang kanilang kinakain

mula nang mawalan sila ng ngipin.

— sa Ramallah

10.07.2024

Pinaghalawan ng tula at larawan mula sa kawing na: 

https://thebaffler.com/from-palestine/the-man-who-writes-newspapers-taha 

Proyektong pagsasalin na balak ilunsad bilang aklat sa Nobyembre 29, 2024, International Day of Solidarity with the Palestinian People

Tangina sa mapanlinlang n'yong lektura, namamatay na ang aming mamamayan - tula ni Noor Hindi

TANGINA SA MAPANLINLANG N'YONG LEKTURA,

NAMAMATAY NA ANG AMING MAMAMAYAN

Tula ni Noor Hindi

(Salin ng tulang Palestino)

(Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.)

Nagsusulat hinggil sa mga bulaklak ang mga kolonyador.

Kinukwento ko sa inyo ang tungkol sa mga batang nambabato ng mga tangke ng Israel ilang segundo bago sila maging kampupot.

Nais kong maging katulad ng mga makatang nagmamalasakit sa buwan.

Hindi nakikita ng mga Palestino ang buwan mula sa mga selda ng piitan at mga bilangguan.

Ay, napakaganda ng buwan.

Napakaganda nila, ang mga bulaklak.

Pumipitas ako ng mga bulaklak alay sa namatay kong ama pag ako'y nalulungkot.

Buong araw siyang nanonood ng Al Jazeera.

Sana'y tigilan na ni Jessica ang pagte-text sa akin ng Maligayang Ramadan.

Alam kong Amerikano ako dahil pag ako'y pumasok sa isang silid, may namamatay.

Ang talinghaga hinggil sa kamatayan para sa mga makatang naninilay na naiingayan ang mga multo.

Pag ako'y namatay, ipinangangako kong dadalawin kita palagi.

Darating ang araw na isusulat ko ang tungkol sa mga bulaklak na animo'y ating angkin.

10.05.2024

Pinaghalawan ng tula mula sa kawing na: 

https://adarshbadri.me/letters/poems-that-tell-the-story-of-palestine/ 

 Proyektong pagsasalin na balak ilunsad bilang aklat sa Nobyembre 29, 2024, International Day of Solidarity with the Palestinian People

Ang puno ng Carob - salin ng tula ni Tariq Alarabi

ANG PUNO NG CAROB

Tula ni Tariq Alarabi

Isinalin sa Ingles ni Fady Joudah

(Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.)

Nais kitang kausapin. Kaytagal na 

noong may kumausap sa akin, walang sinuman sa paligid

nang sinabi sa akin ang mga bagay na sinasabi ko sa iyo

habang ako'y naglalakad ng tulog.

Halimbawa, kahapon ng 3n.u. ay nagpaulan ang mga sundalo

ng mga bombang tirgas, sampung manggagawa

ang nagsisiksikan sa isang walk-in refrigerator 

para sa mga produkto.

At ang gas, parang krudong tumapon sa dagat,

isang sunog sa gubat ang pumailanlang sa ere.

Nabunot ang puno ng carob.

Hindi ko pa alam kung anong kagaya mo

pag nilagnat ka.

Mura ang kamatis ngayong panahon

at malungkot ang mga magsasaka.

Tinipon ko ang mga magagandang kamatis para sa iyo.

Sa mga bagay na ginagawa ko pagkagising

Sinusuri ko ang panahon.

Kayrami ng mga entusyastiko ng klima sa Palestine, 

tulad ng mga tagasunod ng mga produkto 

ng kutis sa Instagram.

At isa pa, bagamat dito'y wala ka pa:

nais mo ba ng talong?

10.04.2024

Pinaghalawan ng tula at larawan mula sa kawing na: 

https://thebaffler.com/from-palestine/carob-tree-alarabi 

Proyektong pagsasalin na balak ilunsad bilang aklat sa Nobyembre 29, 2024, International Day of Solidarity with the Palestinian People

Sapat na sa akin, tula ni Fadwa Tuqan (makatang Palestino)

SAPAT NA SA AKIN

Tula ni Fadwa Tuqan

(Salin ng tulang Palestino)

(Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.)

Sapat na sa aking mamatay sa kanyang lupa

mailibing sa kanya

upang malusaw at maglaho sa kanyang lupa

pagkatapos ay sisibol na animo'y bulaklak

na nilalaro ng isang paslit mula sa aking bansa.

Sapat na sa akin ang manatili

sa pagkayapos ng aking bansa

na nasa kanyang sinapupupunan

bilang isang dakot ng alikabok

isang suwi ng damo

isang bulaklak.

10.03.2024

Pinaghalawan ng tula at litrato mula sa kawing na: 

https://adarshbadri.me/letters/poems-that-tell-the-story-of-palestine/  

Proyektong pagsasalin na balak ilunsad bilang aklat sa Nobyembre 29, 2024, International Day of Solidarity with the Palestinian People

Kaawa-awa ang bansang...

KAAWA-AWA ANG BANSANG...

ni Lawrence Ferlinghetti

malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kaawa-awa ang bansang ang mga tao'y tupa,

at inililigaw sila ng kanilang mga pastol.

Kaawa-awa ang bansang ang namumuno'y pawang sinungaling,

na pinatahimik ang kanilang mga pantas,

at kung saan ang mga bulag na alagad ay namumugad sa ere.

Kaawa-awa ang bansang hindi nagsasalita,

maliban sa pagpuri sa mga mananakop at tinuturing na bayani ang  mang-aapi

at nilalayong pamunuan ang daigdig sa pamamagitan ng pwersa't pagpapahirap.

Kaawa-awa ang bansang walang ibang alam kundi ang sariling wika

at walang ibang kalinangan kundi ang kanila lamang.

Kaawa-awa ang bansang ang hinihinga'y salapi

at nahihimbing tulad ng tulog ng mga bundat.

Kaawa-awa ang bansa — ay, kawawa ang mamamayang hinahayaang winawasak ang kanilang karapatan at maanod lang ang kanilang kalayaan.

Aking bayan, ang iyong luha'y kaytamis na lupa ng kalayaan.

PITY THE NATION 

by Lawrence Ferlinghetti

Pity the nation whose people are sheep,

and whose shepherds mislead them.

Pity the nation whose leaders are liars, whose sages are silenced,

and whose bigots haunt the airwaves.

Pity the nation that raises not its voice,

except to praise conquerors and acclaim the bully as hero

and aims to rule the world with force and by torture.

Pity the nation that knows no other language but its own

and no other culture but its own.

Pity the nation whose breath is money

and sleeps the sleep of the too well fed.

Pity the nation — oh, pity the people who allow their rights to erode

and their freedoms to be washed away.

My country, tears of thee, sweet land of liberty.

* Si Lawrence Ferlinghetti (Marso 24, 1919 - Pebrero 22, 2021) ay isang makatang Amerikano, pintor, at kasamang tagapagtatag ng City Lights Booksellers & Publishers.

* Litrato mula sa google

Sa pag-iisa - salin ng tula ni Edgar Allan Poe

SA PAG-IISA

ni Edgar Allan Poe

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

12 pantig bawat taludtod

Noong ako'y bata, ako nga'y hindi pa

Katulad ng iba - hindi ko natanaw

Ang nakita nila - hindi ko madala

Ang mga hilig ko mula pa sa bukal

Mula pinagmulang hindi ko matangay

Yaring kalungkutan - hindi ko ginising

Ang puso sa tuwa sa parehong himig -

Tanang inibig ko'y - inibig mag-isa

Kaya - nang bata pa - sa madaling araw

Ng buhay kong tigib ng sigwa - ginuhit

Nang mula sa lalim ng buti't masama

Ang kahiwagaang bumalot sa akin -

Magmula sa agos, o kaya'y sa balong -

Mula pulang bangin niyong kabundukan - 

Mula sa araw na lumigid sa akin

Sa taglagas niyong tinina ng ginto

Mula sa pagkidlat niyong kalangitan

Nilampasan akong ito'y lumilipad -

Mula sa pagkulog, at maging sa unos -

At sa alapaap na siyang nag-anyo

(Na ilang bahagi ng Langit ay bughaw)

Ng isang diyablo sa aking pananaw -

* isinalin, ika-26 ng Mayo, 2024

* litrato mula sa google

ALONE

BY EDGAR ALLAN POE

From childhood’s hour I have not been

As others were—I have not seen

As others saw—I could not bring

My passions from a common spring—

From the same source I have not taken

My sorrow—I could not awaken

My heart to joy at the same tone—

And all I lov’d—I lov’d alone—

Then—in my childhood—in the dawn

Of a most stormy life—was drawn

From ev’ry depth of good and ill

The mystery which binds me still—

From the torrent, or the fountain—

From the red cliff of the mountain—

From the sun that ’round me roll’d

In its autumn tint of gold—

From the lightning in the sky

As it pass’d me flying by—

From the thunder, and the storm—

And the cloud that took the form

(When the rest of Heaven was blue)

Of a demon in my view—

Muslak - salin ng tulang NAIVE ni Winter Raine

MUSLAK

ni Winter Raine

malayang salin ni 

Gregorio V. Bituin Jr.

napakabata ko

napakatanda mo

ilang ulit na bang

sinabihan tayo?

hindi ito tama

hindi ito patas

minahal na kita

may pakelam sila?

sila'y nag-alala

nakita ba nila

sa iyo'y ako lang 

pagkat mahal mo nga.

subalit huli na

dapat kang umalis

pagbayarin sila

magpalitan kaya?

aalis din ako

makikita nila

tanggapin ka nila

nang nais din ako.

ngunit di gumana

aalis ka pa rin

lagi ka sa isip

ay, napakamuslak

* Isinalin, 05.17.2023

* muslak - musmos, walang muwang, naive

- mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.803

NAIVE

by Winter Raine

I was too young

You were too old

How many times

Should we be told?

It wasn't right

It wasn't fair

I love you now

Don't they care?

They are worried

Don't they see

I am your only one

You really do love me.

It's too late

you have to go

I'll make them pay

quid pro quo, no?

I will leave too

Then they will see

They have to take you

If they want to have me.

Too bad it didn't work

You still have to leave

I will always think of you

Oh to still be so naive.