Salin ng tulang Spirits of the Dead ni Edgar Allan Poe

Spirits of the Dead
BY EDGAR ALLAN POE

Mga Espiritu ng Patay
ni EDGAR ALLAN POE
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

I

Thy soul shall find itself alone
’Mid dark thoughts of the gray tombstone—
Not one, of all the crowd, to pry
Into thine hour of secrecy.

I

Nagisnang mong nangulila ang iyong kaluluwa
Saloobin ay kaydilim sa abuhing lapida
Walang isa man, sa tanang madla, ang nagigisa
Sa iyong napapanahong lihim na nag-iisa.

II

Be silent in that solitude,
Which is not loneliness—for then
The spirits of the dead who stood
In life before thee are again
In death around thee—and their will
Shall overshadow thee: be still.

II

Maging matahimik ka sa pag-iisa mong iyon
Na hindi naman kalungkutan - at kung magkagayon
Yaong naroroong mga espiritu ng patay
Sa harap mo ay muling nakatayong nabubuhay
Sa kamatayang lumigid - at loob na pinukaw
Nila ang sa iyo'y lalamon: huwag kang gagalaw.

III

The night, tho’ clear, shall frown—
And the stars shall look not down
From their high thrones in the heaven,
With light like Hope to mortals given—
But their red orbs, without beam,
To thy weariness shall seem
As a burning and a fever
Which would cling to thee for ever.

III

Ang gabi, bagamat maliwanag, ay sumimangot-
At ang mga bituin ay hindi dapat yumukod
Mula sa luklukang kaytayog sa langit na banal
Ng may liwanag tulad ng Pag-asang alay sa mortal
Ngunit ang mga pulang globo nilang walang sinag
Ay tila nakikita, sa iyong pagkabagabag,
Bilang siyang nasusunog at yaong karamdaman
Ang mangungunyapit sa iyo magpakailanman

IV

Now are thoughts thou shalt not banish,
Now are visions ne’er to vanish;
From thy spirit shall they pass
No more—like dew-drop from the grass.

IV

Ngayon mga saloobin mo'y hindi mawawala,
Ngayon mga pangitain ay hindi mapupuksa;
Makakatawid sila mula sa espiritu mo
Walang higit pa - tulad ng hamog - mula sa damo.

V

The breeze—the breath of God—is still—
And the mist upon the hill,
Shadowy—shadowy—yet unbroken,
Is a symbol and a token—
How it hangs upon the trees,
A mystery of mysteries!

V

Ang simoy - ang hininga ni Bathala - ay patuloy
At yaong alapaap na naroroon sa burol,
Malabo - malabo - subalit hindi nasisira
Itong isang sagisag at isa rin itong tanda
Paano naisabit sa punong tinitingala
Tunay na kahiwagaan sa lahat ng hiwaga!

Source: The Complete Poems and Stories of Edgar Allan Poe (1946)
Pinagbatayan: aklat na The Complete Poems and Stories of Edgar Allan Poe (1946)

Tinig ng Kababaihan - Salin ng tula ni Eman Lacaba

TINIG NG KABABAIHAN

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang kawayang Tsino sa mga pintuang salamin

Ay dapat plastik, kung dahil

Sa antiseptikong hangin, sa ating pagmamahal sa lamig,

O kawalan ng salapi para sa mga hardinero

Walang nakakaalam, walang may pakialam.

Ang sintetikong katahimikan, luntian at kunig,

Kung pakikingan mo'y umaawit na tulad ng erkon,

Istaypler, telepono, makinilya

Isang monotono ng pasasalamat at pagbati.

Nasasaktan ako para sa tinig ng kababaihan;

Lumilikha sila ng isang dosenang tainga ng durungawan

At hinahalo ang malagkit na hininga ng takipsilim

Sa oksihenong matamlay at  sinala.

Ang tula ay isa lamang anyo

Ng pagsasalsal; at ang Batahala at kababaihan,

Kamatayan, mga butones, at mga posisyon

Ang siyang mga plastik nitong hardin ng kawayanan.

* kunig - salitang Ilokano sa yellow, ang iba pa'y amarilyo at dilaw

* erkon - airconditioner

* Inilathala sa Philippines Free Press, Setyembre 16, 1967, p.31

* Isinalin ng petsang Agosto 24, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

THE VOICES OF WOMEN

The Chinese bamboo by the glass doors

Must be plastic, if because

Of antiseptic air, our love for coolness,

Or lack of cash for gardeners

No one knows, no one cares.

The synthetic silence, green and yellow,

If you listen, sings like air-conditioners,

Staplers, telephones, typewriters

A monotone of thank you and hello.

I ache for the voices of women;

They make a dozen ears of windows

And mix the sticky breath of dusk

With dull and filtered oxygen.

Poetry's just another form

Of masturbation; and God and women,

Death, buttons, and positions

Are its plastic bamboo gardens.

- Emmanuel Lacaba

Ang Batang Bughaw - Salin ng tula ni Eman Lacaba

ANG BATANG BUGHAW

(Huntington Library and Art Gallery, San Marino, California)

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Hindi pinagplanuhan ang aming pagdating.

Pupunta kami saanmang lugar, hindi ko na ngayon

Maalala kung saan. Sabi niya'y mayroon pa kaming

Sapat na oras para sa ilang milya pang aming lalakbayin.

Gayunpaman, ang aming kotse, kung ito'y makapagsasalita lang,

Ay baka magtanong sana kung may pagkakamali.

Wala nga sa kanyang bughaw na tindig ang pagmamadali,

Napakawalang muwang niya para roon. Gayundin,

naisip niya ang mga ulyaning matatandang may mga trumpeting nakokoronahan

At may milya-milyang paglilibang sa kanilang bulsa.

Hindi kami walang muwang o matalino,

Munting guro, hinahangad lamang namin

Ang mga buhay na walang milya-milya't pangako,

Mga buhay na wala kami, at tumigil sa pananabik'

Munting batang bughaw, halika't hipan ang iyong pakakak.

* Inilathala sa Philippines Free Press, Enero 14, 1967, p.33

* Isinalin ng petsang Hulyo 29, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

THE BLUE BOY

(Huntington Library and Art Gallery, San Marino, California)

Our coming wasn't premeditated.

We were going somewhere else, I do not now

Remember where. She said we still would have

Sufficient time for some more miles to go.

Certainly, our car, if it could only talk,

Would have asked if there had been some mistake.

Haste indeed was not in his blue bearing,

He was too innocent for that. She likewise

Thought of senile men with wreathed trumpets

And miles of leisure in their pockets.

We were neither innocent nor wise,

Little master, we would have only yearn

For lives without the miles and promises,

Lives we were without, and stop at yearning'

Little boy blue, come blow your horn.

- Emmanuel A.F. Lacaba

Kaarawan - Salin ng tula ni Eman Lacaba

KAARAWAN

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Walang kahit isang galaw ng apoy ang mauulit,

Ni ang karagatan. Tiyan sa basahan o buhangin,

Isang paa'y nasa bukung-bukong ng kabilang paa,

Ang bába sa mga kamay ng sapatos ng kabayo, at mga mata sa apoy

O karagatan, makapananghali o hatinggabi,

Kapwa sa kaisahan at katahimikan, iniisip niya'y nawisikang

Mga uling at paglubog ng araw sa pampang: apoy at karagatan

Tulad ng kuko at bakal, o, mas mabuti pa, sa pagtatalik

Na karaniwang di mangyari; iniisip niya ang mga kombinasyon

Ng mga buwan, mga araw, mga kuwit, at mga taóng hindi kailanman

Mauulit sa ilalim ng anno domini. Kahit papaano'y

Natuto siyang subukang makita ang parehong itim at tiyan.

Palad at kamao ng kamay, at bawat sulok

Sa pagitan ng mga daliri; nakikita niya ang mga katotohanan ng apoy at karagatan,

Ang pagkaluskos at ang pagkadurog at ang aral para sa puso

Ng kahoy at buhangin: ang bukas na puso at utak. Nakalimutan na niya

Ang mga apoy at alon na ilang saglit lang ang nakalipas

Ay gumahasa sa kanyang utak, ngunit dahil lang ikinasal sila ng kanyang utak.

Nagngangalit sa mga imahe, at isinilang at ikinasal nang may

Hilakbot ng tao sa init at lamig, na siyang wawakas sa daigdig,

At sa katotohanan at pag-ibig, na siyang pasimula ng daigdig, at kumikilos

Tulad ng apoy at karagatan, ngayong naging tao na siya,

Siya'y musmos pa rin; ngunit walang kahit isang pagkilos

Ng apoy ang mauulit, ni ng karagatan.

* Inilathala sa Philippines Free Press, Nobyembre 5, 1966, p.35

* Isinalin ng petsang Mayo 31, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

BIRTHDAY

Not one movement of the fire will be repeated,

Nor of the ocean. Belly to the rug or sand,

One foot on the other foot's ankle,

Chin in horseshoe hands, and eyes on fire

Or ocean, early afternoon or late night,

Both in singleness and silence, he thinks of watered

Coals and sunset on the beach: fire and ocean

Like hoof and steel, or, better yet, in copulation

Normally impossible; he thinks of combinations

Of months, days, commas, and years that will never

Be repeated under anno domini. At least

He has learned to try to see both black and belly.

Palm and back of the hand, and every corner

Between the fingers; he sees the facts of fire and ocean,

The crackling and the crashing and the lesson for the heart

Of wood and sand: the open heart and brain. He has forgotten

The flames and waves that just some seconds ago

Raped his brain, but only because his brain has wed them.

Raging in images, and born and married with

The human fear of heat and cold, with which a world will end,

And of truth and love, with which the world begins, and moving

Like fire and ocean, now that he has become a man,

He is still a child; but not one movement

Of the fire will be repeated, nor of the ocean.

Emmanuel A.F. Lacaba

* Published at the Philippines Free Press, November 5, 1966, p.35

salin ng tulang Fidel Castro

FIDEL CASTRO
tula ni Jan Oskar Hansen
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kaya kilala mo pala si Fidel Castro? Sa tingin ko'y gayon din
na iyon ang pangalan ng batang tagalinis, yaong
naglilinis ng maruruming pinggan at naglalampaso ng sahig
tinatawag siyang "Fy" na mas matanda kaysa akin at may
mas magandang edukasyon, at ako, na kanyang amo ay dama
ang kanyang pagsuway sa mga atas ng isang opisyal ng
uring manggagawa, ay nag-ugat. Subalit batid ko tulad
ng alam ng nakapagbabasa, ang malinggit na tao'y isang lingkod
ng mga mayayaman, kailangan nila ng sinumang nakapag-aral
kung anong kanilang gagawin; sa Venezuela, lumipat si Fidel
sa bapor na kanyang nakita at kumuha kami ng isa pang
batang tagalinis na hindi marunong magbasa o magsulat
pagkat ang sahod na matatanggap niya'y makatutulong
sa kanyang pamilya. Isang kasagwilang wala akong
makatalong sinuman


FIDEL CASTRO
A poem by Jan Oskar Hansen

So you do know Fidel Castro? I think I do
that was the name of the mess boy, the one who
had to do the dirty dishes and clean floors
“Fy” as he was called was older than me and had
a much better education, and I, as his boss felt his
contempt being told what to do by an officer of
working class, roots. But I knew as everybody who
read knows, the little man is but a servant for
the rich, they need someone educated to tell them
what to do; In Venezuela, Fidel jumped ship he was
not missed and we got another mess-boy
who could not read or write because the wage he got
could support his family. The downside was I had
no one to argue with

salin - Ang mga naghahanap ng trabaho

ANG MGA NAGHAHANAP NG TRABAHO
tula ni Jan Oskar Hansen
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
(15 pantig bawat taludtod)

Matapos ang matagal na kawalan ng trabaho
napasok akong tagaluto sa isang kapihan
kung saan tao'y nagdatingan para sa serbesa
ngunit atas ng lokal na batas, kumain muna
ang sinuman bago tumagay. Monay o may kesong
tinapay ang karaniwan, na pag di na nakain
ay nililipat ng pinggan upang muling ihain,
ngunit dapat kong buksan, ilalim ng keso'y tingnan
nang tiyaking walang nilagay doong anupaman
tulad ng upos ng yosi't iba pa. Aking batid
ang galawan pagkat dating mananagay hanggang sa
mawalan ng trabaho nang lagyan ng saklob yaong
lata ng sardinas at alumahan. Ayos lamang
maging uring manggagawa pag panaho'y maganda,
ngunit sa malao't madali'y may kapanganiban
at pag walang aral, tiyak sa karukhaan sadlak.


JOB SEEKERS
A poem by Jan Oskar Hansen

After being unemployed for a long time I got
a job as a cook in a cafe where people came
for the beer, but the local law demanded
drinkers had to order something to eat before
drinking. Usually, it was a burger or a cheese
sandwich. If a sandwich came back uneaten
it was moved to another plate and served again,
but I had to open look under the cheese to be
sure no one had put something there, like
the butt of cigarette and so on.  I knew the game
having been a drinker there until I lost my job
of putting a lid on tins of sardines and mackerel.
 To be working class when time is good is Ok, but
but sooner or later there will be a downturn
and without proper education poverty beckons.

salin - Ang Lipunang Walang Uri

ANG LIPUNANG WALANG URI
tula ni Jan Oskar Hansen
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Opisyal na ito ngayon, patay na ang uring manggagawa
tayong lahat ay panggitnang uri maliban sa mga
naglalampaso ng sahig ng tanggapan, lumilikha ng mga produkto
at gumagawa ng mumurahing damit, wala silang karapatan
o kinabukasan, tinatanggap natin na kung kailangan
ang malaking minorya ng kasalukuyang alipin upang magpatuloy
ang ating kahibangan bilang isang modernong bayan.
Ang minoryang ito - na kaypalad para sa atin - ay di nakikita
ang kanilang kapangyarihan pag walang nilikhang anuman o
naglinis ng lansangan at mga tanggapan, tayo'y malulunod
sa masasamang salita at nag-uumapaw na padaluyan;
babayaran natin sila ng sapat at igagalang yaong mga
nagpapanatiling buhay ng ating mga lungsod.


THE CLASSLESS SOCIETY
A poem by Jan Oskar Hansen

It is now official the working class is dead
we are all middle class except for those
who clean the office floors, make products
and make cheap clothes, they have no right
nor a future, we accept that as we need
this big minority of current slaves to keep up
our illusion we are a modern nation.
This minority -luckily for us –does not see
their power if no one produced anything or
cleaned streets and offices, we would drown
in filth and overflowing sewers; we would
pay them handsomely and respect those who
keep our cities livable.